همان گونه كه صورت اشخاص با هم فرق دارد فكر اشخاص هم با هم فرق مىكند ، حال اگر بنا باشد دين خدا به فكر افراد سپرده شود ديگر دين خدا نمى شود ، بلكه ساخته ذهن افراد مىشود . تخطئه و تصويب ، و عدم جريان تصويب در سه مورد يكى از اختلافات اساسى ديگرى كه بين شيعه و عده اى از علماى اهل سنّت است مسأله تخطئه و تصويب است ، كه از همان زمان حضرت على ( عليه السلام ) مطرح بوده است . ( 1 ) شيعه و عدّه اى از علماى اهل سنّت مُخطّئه ، و بسيارى از علماى اهل سنّت مصوّبه هستند . مخطّئه مى گويند چون حكم خدا يكى بيشتر نيست ممكن است مجتهد به آن برسد و ممكن است خطا كند و نرسد ، ولى مصوّبه معتقدند حكم واقعى خدا در هر مسأله اى همان حكمى است كه مجتهد به آن مى رسد و استنباط مىكند ، پس اگر دو مجتهد با هم اختلاف دارند براى هر كدام حكم واقعى همان است كه به آن رسيده و خطا در كار نيست . البتّه تصويب در سه مسأله راه ندارد : مورد اوّل : در مسائل اعتقادى ، مثل اعتقاد به يگانگى خدا ، اعتقاد به معاد و اين كه آيا جسمانى است يا روحانى ، و مسائلى از اين قبيل ; زيرا در اين گونه مسائل حق يكى بيشتر نيست . نمى شود كه معاد هم جسمانى باشد و هم نباشد ، واقع مطلب يكى بيشتر نيست ، اگر كسى دنبال حق رفت و آن را به دست آورد مىشود مصيب ، يعنى به حق رسيده ، و اگر كسى اشتباه كرد نظرش باطل است ; از باب مثال ما معتقد به معاد جسمانى هستيم ، اگر كسى اشتباه كرد و منكر معاد جسمانى شد نظرش باطل است . كسى كه در اصول عقايد خطا كرده ، اگر مقصّر بوده يعنى در ياد گرفتن

--> 1 - اين بحث را استاد در ولايت فقيه ، ج 2 ، ص 73 تا 78 مشروحاً مطرح كرده است .